Marija Anđelković / KROZ TALASE
Otvaranje: 24. Novembar u 19:00 sati
24.11 – 05.12.2025
U ponedeljak, 24. novembra, u 19 časova, u Galeriji SULUV biće otvorena izložba Marije Anđelković pod nazivom KROZ TALASE. Izložba se realizuje kroz Program saradnje i partnerskih realizacija Udruženja. Izložba će trajati do 05. decembra 2025. godine.
Kroz talase
Izložba Kroz talase obuhvata seriju litografija velikog formata i ambijentalnu instalaciju od papira. Koncept radova počiva na dovođenju u odnos telesnog iskustva i estetskog doživljaja koji se formalno ostvaruju u domenu specifičnog izvođačko-performativnog karaktera grafičkog medija. Naziv izložbe, anticipira promenu, proces i transformaciju, naglašavajući istovremeno dvojnu prirodu kretanja – fizičkog i duhovnog, stvarnog i imaginarnog. Prikazi se svode na svetlosne površine, gde je crtež u potpunosti apstrahovan kontemplativnim prevođenjem u bojene gradijente i izjednačen sa kompozicijom. Beline i bojene zone pretapaju se oponašajući kretanje talasa. Neodređenost prostora slike posmatrača uvodi u stanje zapitanosti o poreklu posmatranog prizora, koje se dešava na granici svetova, između fizičkog i mentalnog prostora, između utopije i distopije, analognog i digitalnog. Upravo ovakvi prostori, otvoreni za projektovanje različitih sadržaja i značenja, odražavaju vitalnost apstraknih kompozicija: one nisu u potpunosti lišene realnosti, već predstavljaju njenu preobraženu sliku u kojoj se zadržao trag prisustva, nečega što je postojalo ili što tek treba da postane.
BIOGRAFIJA
Marija Anđelković (1988, Beograd) je osnovne i master studije završila na Grafičkom odseku Fakulteta likovnih umetnosti u Beogradu gde je 2019. godine odbranila doktorski umetnički projekat. Kao stipendista ERASMUS programa, provodi semestar na ALU u Krakovu (2018). Realizovala je osam samostalnih i učestvovala na velikom broju kolektivnih izložbi, projekata i grafičkih radionica u zemlji i inostranstvu. Dobitnica je nagrade Pogledi’24 (2024) i nagrade Drugog međunarodnog bijenala grafike u Bukureštu (2016). Član je Udruženja likovnih umetnika Srbije (ULUS,2013). Od 2018. zaposlena je u Centru za grafiku i vizuelna istraživanja na FLU u Beogradu kao majstor štampe, a od 2025. angažovana na FPU u svojstvu honorarnog predavača.
GALERIJA
Fotografije sa otvaranja
SULUV RECENZIJA
„Ona diše, ona se kreće, ona donosi vest o životu tamo vani, o nekom svijetu koji još traje i kuca. Kad bi nestalo svetlosti, ostala bi samo praznina – mrtva stvarnost zatvorene sobe. A dokle god ima svetlosti, i ja sam tu, i nešto u meni živi.“ 1.
Spajajući dva osnovna umetnička elementa svoje stvaralačke nužnosti – svetlost i vodu – Marija Anđelković oblikuje homogene vizuelne grafičke kompozicije u formi litografija koje predstavljaju lirske, ali konceptualno promišljane izjave. Proces štampe kod umetnice dobija karakter meditativnog i duhovnog umetničkog rituala.
Slojevi tonova i preloma stvaraju ritmičnu sinesteziju svetlosti i vode, u kojoj se smenjuju momenti usporavanja i ubrzavanja, nalik disanju. Reč je o složenoj igri čulnih nadražaja, krhkosti i postojanosti, u kojoj se prepliću humanistički aspekt i tonski kontrasti sakata i legata. Svetlost se prelama kroz vlažnu atmosferu, čineći njenu prisutnost gotovo taktilnom. Magla poprima telesnost – masu koja dodiruje površinu kože i, u trenutku otpora, oblikuje linearne talase.
Izrazita ritmičnost, kontrast i smena svetlih tamnih tonova upućuju na prolaznost i promenu. U kolornoj skali prepoznaje se dinamika promena umetničinog raspoloženja i energije – od dramatičnosti ka smirenju, kao dnevnička zabeleška i svedočanstvo. Stoga grafički listovi izlaze iz okvira ustaljenih konvencija tiraža – svaki list postaje jedinstveno i neponovljivo svedočanstvo procesa. Umnožavanje slike odvija se po principu varijabilnog tiraža, u kojem se iz jedinstva matrice rađa raznolikost serije radova.
Umetnica ne posmatra grešku kao estetsku vrednost samu po sebi, već istražuje međuprostor između valerskog legata i dramatičnog valerskog sakata, prepoznajući u njemu mogućnost za ispitivanje ritmičkih neslaganja i vizuelnih potencijala sukoba suprotnosti. Ova umetnička praksa predstavlja ličnu pretragu i proces pomirenja suprotstavljenih aspekata ličnosti, koji u umetničkom delu koegzistiraju na način koji je pacifistički, a ne destruktivan.
Krajnji rezultat su vizuelno zaokružene celine – papirne tapete ili površine koje simbolički zatvaraju pogled ka društvenoj zagušenosti, a otvaraju prostor ka unutrašnjoj, nenasilnoj transformaciji. Pobeda se u ovom kontekstu ne shvata kao uništenje suprotnosti, već kao njihovo pomirenje – kako u društvenom, tako i u ličnom smislu. Bez beline, modri tonovi izgubili bi svoju funkciju i postali bi samo disperzija tame, lišeni značenja i svrhe.
Nataša Janković
1. Proljeće Ivana Galeba, Vladimir Desnica
