Dobrivoj Rajić / UNUTRAŠNJA SLIKA

SULUV RECENZIJA

Pred novosadskom publikom slikar Dobrivoj Rajić predstavlja novije radove iz ciklusa Unutrašnja slika koji se razvija i odvija više od dve decenije pod tim nazivom, a zapravo je proces koji obuhvata i obeležava celokupni autorov opus.

Plovidba unutrašnjošću slike – medija i rezultata Rajićevog rada tekla je kroz više tokova i pravaca. Definisala se i započela prodorom u predeo ispod vidljive (predstavljene) površine i skrivene pozadine platnenog ili papirnog nosioca. Taj prodor u nevidljivo, skriveno, bio je put u konstrukciju i strukturu kako dela, tako i slikarskog postupka. Svojevrsnim blow up postupkom simulirano je mikroskopsko otkrivanje ne samo fizičke konstrukcije i materijalne strukture, već i intelektualno-emocionalne prirode slike kao fenomena nastalog umetničkim delanjem i stvaranjem. U ranijim radovima koji pripadaju ciklusu predstavljenom svojevremeno u Prodajnoj galeriji Beograd (2014. godine), otvaranjem konstrukcije i strukture tkanja platna i prostora obuhvaćenog mrežom osnove i potke, autor je akcentovao ne samo važnost fizičke, realne strukture slike, već i složenost i slojevitost ontološke i, na kraju krajeva, idejne, filozofske prirode slike i procesa njenog rađanja i formiranja.

Dobrivoj Rajić je od svojih najranijih stvaralačkih pokušaja i poduhvata pokazivao sklonost ka istraživanju asocijativne strane vidljivog i interpretacije i reinterpretacije vizuelnih poruka i podražaja. Viđene, prepoznate i doživljene fakture i strukture iz okruženja često su akcentovane i interpretirane u njegovom radu, a neretko i samo „snimljene“, zapravo potpuno citatno preuzete iz okoline i inaugurisane kao umetničko, vizuelno ne samo delo, već dejstvo i podsticaj, tema za diskusiju, kao u svojevremenim etidama citiranja boje, fakture i oblika kesa, vreća…

Ovi citati u okviru projekta Unutrašnje slike daju novu dimenziju, predstavljajući motiv, inspiraciju, ali i definitivni rezultat kreiranja predstave, stava, izreke – statementa, zaključka. Slika kao produkt i cilj likovnog čina stvaranja time se u Rajićevom delu predstavlja u višestrukom ogledalu iskustva, emocije, memorije, promišljanja i poruke, sve u ključu vizuelnih prostora i senzacija. Prepoznatljivost elemenata slike ukazuje na osetljivost za vizuelne poruke i komunikaciju između stvaraoca i publike, koje se moraju inicirati, kreirati i ustaliti između umetnika i publike preko slike kao medija. Jezik komunikacije mora biti zajednički, poznat i usvojen u odnosu stvaralac – recipijent. Sintaksa mora biti jasno i svrsishodno ustrojena i pravilno izvedena i korišćena.

Asocijativno prepoznavanje elemenata slika predstavljenih ovom prilikom u Galeriji SULUV u Novom Sadu kao modli, šnitova, krojeva, dezena, motiva i uzoraka može se (čini se i mora) čitati upravo kao uspostavljanje vokabulara i klice sintakse, pri čemu ulogu etimološkog ključa nosi vizuelno sećanje. Poseban deo formiranja rečnika predstavlja element emocije sadržan u sećanju i prepoznavanju doživljenog. Emocije, ponekad svrsishodno pojačane ispadima snažnije bojenog polja ili magline, utišane tonove i pravilne geometrijske šare i polja oživljavaju dodajući stilske kadence. U konstruktu kompozicija pojedinih dela pojavljuju se asocijacije trasa, kota, koridora i matrica imaginarnih naselja – kao naglasak na usmerenu, vođenu i jasnu komunikaciju i kretanje. Upotreba teksta i slovno-brojnih znakova markantan je putokaz ka jezičkoj komunikaciji, koliko i snažan grafički znak koji ukazuje na vizuelnu prirodu dela. I to onu obostranu – kao polazište i kao rezultat.

Dobrivoj Rajić svojim putem kroz unutrašnji, skriveni život slike traga za odgovorima na pitanja: otkud, kako, gde, čime, zašto, čemu i dokle u sopstvenom životu, radu i rezultatu. Taj put je hodočašće i potraga, a ovo predstavljanje je deo razlistavanja i prelistavanja slojeva značenja i prirode slike i slikarstva u sopstvenom čitanju, tumačenju i razumevanju.

Dejan Radovanović, istoričar umetnosti