Dr Bela Marijaš, Dunavski dijalozi

29. avgust – 7. septembar 2018.


Festival savremene umetnosti Dunavski dijalozi je međunarodni multimedijalni mozaički festival vizuelnih umetnosti podunavskih zemalja koji se istovrememeno dešava u galerijskim i alterantivnim prostorima Novog Sada. Umetnici, kustosi i teoretičari umetnosti iz 14 zemalja podunavskog makro regiona pružaju zanimljiv uvid u aktuelne umetničke tokove ovog evropskog regiona.
Ovakvo regionalno sagledavanje zbivanja u aktuelnoj umetnosti ima puno razloga. Dunavska geografija, od Crne šume (Švarcvald) pa do Crnog mora, spaja razvijenu centralnu Evropu sa manje razvijenim zemljama kriznog zapadnog balkanskog područja i zemljama bivšeg Istočnog bloka. Brojni aktuelni integrativni procesi u okviru Evropske unije, učinili su da se umetnosti iz ovih zemalja približe, da budu kompatibilnije, a samim tim interesantnije i vidljivije.

Ove godine u Galeriji SULUV predstaviće se dr Bela Marijaš. Otvaranje izložbe će biti u sredu, 29. avgusta, u 19.30 časova. Izložba će trajati do 7. septembra 2018.

Više informacija i program pronađite na sajtu Festivala



Dr Máriás (Béla Máriás) je slikar, književnik i muzičar. Studirao je na Fakultetu Muzičke umetnosti u Beogradu, a od 1991. godine živi i radi u Budimpešti. Njegovu multidisciplinarnu umetnost karakteriše snažan, kritički jezik, izrastao iz identita, istorijskih i političkih konteksta Istočne Evrope, dok u vizuelnom jeziku nalazimo elemente avangarde, dadaizma, pop arta, soc arta, nadrealizma i mnogih drugih stilova. Poznate umetničke kontekste koristi kao refleksije na svet idealnog, lepote, mira i transcendecije. Likove sa slika postavlja u konflikt su sa tim svetom, čime ukazuje na političku, istorijsku, društvenu realnost i podseća na bolna i tragična iskustva. Svoje umetničko delovanje naziva društvenom hirurgijom. Priredio je samostalne izložbe u Budimpešti, Londonu, Beogradu, Njujorku, Pragu, Pekingu, Beču… Njegova prozna dela su objavljena u Mađarskoj i Kini. Kao frontmen (pevač, saksofonista i trubač) grupe Tudósok (Naučnici) održao je više stotina koncerata od Moskve preko Berlina, Pariza do Londona i Njujorka.



dr Máriás (1966) is a painter and visual artist, novelist and musician, frontman of the Tudósok band. Studied at the University of Art in Belgrade. In 1991 moved to Hungary from Yugoslavia where he resides since. His multi-disciplinal art can be featured as having strong and critical attitude that deals with existential questions deriving from East-European identity, historic and political context. His artistic language implements elements of avantgarde, dadaism, pop art, soc art and surrealist attitude. He defines his artistic activity as social surgery. Leader, singer, saxophone and trumpet player of the Tudósok band (The Scientists) that gave more hundreds of concerts from Russia through Europe to the United States. Had solo exhibitions in Budapest, London, Belgrade, Vienna, Ljubljana, Peking, Prague and New York. His prose has been published in Hungary and China.

www.drmarias.hu

www.facebook.com/drMarias


SULUV RECENZIJE:

Društvena hirurgija Dr Marijaša

U centru likovnog stvaralaštva Dr Marijaša (Béla Máriás) je društvena, a samim tim i politička, realnost Istočne Evrope. Ta realnost je uslovljena istorijom, koliko i savremenim dešavanjima, a medijski je toliko izobličena da je pravo pitanje u kojoj je meri ona realnost, a u kojoj meri je simulakrum. Prema Žanu Bodrijaru i Žan-Fransoa Liotaru, simulakrum je kopija originala koji nije nikada postojao. A taj nikad postojeći original je istorijska činjenica. Ako pogledamo istoriju Istočne Evrope, postavlja se pitanje u kojoj je meri bilo koja od dominantnih ideologija ostvarila svoje ciljeve sa željenim rezultatima. U kojoj meri je marksizam zaživeo; da li bi Titovo nastojanje da Južni Sloveni žive u slozi imalo više efekta da nije bilo Jugoslavije i njenog potonjeg raspada; u kojoj meri američka spoljna politika ima uticaja na otvaranje Istočne Evrope prema zapadu i svetu…

Značajno mesto u radovima Dr Marijaša zauzima i pad ideologija, tako da Hitlera vidimo u obliku dilda koji drže dve mlade Ruskinje. Ovim se stavlja akcenat ne samo na pad Berlina zbog Rusa, već i na popularno viđenje ruske mladeži koje je povezano sa erotskim i seksualnim uslugama. Kroz ovaj rad, kao i sve radove kojima se Dr Marijaš vraća u Novi Sad, preplitanje popularnog i istorijskog gradi specifični likovni izraz umetnika. Najveći broj radova je nastao kopiranjem i modifikovanjem radova, kao i simuliranjem stilova, poznatih stvaralaca iz istorije umetnosti. Tako na rimejku jedne slike Žana Mišela Baskijata vidimo Donalda Trampa. Imajući u vidu da je Baskijat bio jedan od prvih „obojenih“ umetnika koji su se proslavili u Americi, slikajući realnost života na ulici, sa jakim referencama prema rasizmu i ropstvu, postavljanje Trampa u kontekst njegovih slika daje kritičan i sakrastičan komentar na današnja nastojanja da „Amerika ponovo bude snažna“ i pri tome podigne zid prema Meksiku i svim drugim imigrantima.

Ovakvim kombinovanjem stilova poznatih umetnika i današnjih političara, Dr Marijaš dobija snažni kritički likovni izraz. Mao Zedong je naslikan u stilu Modilijanija, u pozi Gojine Nage Maje, tako da kroz sliku odjekuju stari vicevi koji je se prepričavali kao Maove umotvorine: „kako god da se okreneš, zadnjica je uvek iza tebe“ i „p**** je uvek velika stvar, čak i kada je mala“. Karl Marks je naslikan kao Papa Karlo Prvi, aludirajući na marksistički stav prema crkvi, ali i na snažnu poziciju crkve u post-komunističkim zemljama, gde u katoličkim državama građani plaćaju mesečne doprinose Vatikanu. Staljina vidimo kao menadžera godine na naslovnici finansijskog časopisa, dok Engles leži kao invalid i beskućnik, ispod grafita Das Kapital, u kapitalističkom društvu koje je zanemarilo sistem socijalne zaštite. Trocki vrišti na poznatoj slici Edvarda Munka, Tito miri Južne Slovene slažući ih kao slagalicu u Pikasovom kubističkom stilu, a britanska kraljica Elizabeta II pregovara o saradnji sa Istočnom Evropom veslajući Dunavcem.

Osim političara, u radovima Dr Marijaša figuriraju i popularne ličnosti iz kulture i domena industrije zabave. Bukovskog vidimo sa mačkama u Matisovom ateljeu, a Vudija Alena u Šilerovom ateljeu. U naslovima svih radova, poznate ličnosti se nalaze „u ateljeima“ poznatih slikara. Dr Marijaš namerno ne govori za te ličnosti da su naslikane u stilu poznatih slikara, već ih dovodi u ateljee, kao na poslovne puteve gde vode dijaloge o budućim planovima saradnje različitih država. Ovim postupkom političari takođe bivaju postavljeni u svet umetnosti, u nov diskurs gde su poruke mnogo jasnije i čitljivije od diplomatskih izjava koje često ne sadrže nikakvu informaciju. Postavljajući aktuelne i istorijske političare u likovni izraz avangarde, pop arta, soc umetnosti, fovizma i drugih stilova, Dr Marijaš daje svoj kometar na uticaj koji oni imaju na budućnost Istočne Evrope i svih nas. On stvara simulacije, događaje koji se nikada nisu odigrali u istoriji, a u kojima su političari sarađivali sa umetnicima u kreiranju održivog društvenog sistema koji je lišen diskriminacije, rasizma, kapitalizma koji ne obezbeđuje socijalnu zaštitu i svih drugih grešaka koje se ponavljaju kroz istorjiu i dovode do novih i većih kolapsa.

Sonja Jankov